Między redukcją a emergencją

Spór o miejsce umysłu w świecie fizycznym

ISBN: 978-83-229-3049-6
Liczba stron: 596
Rok wydania: 2009
Wydania: 1 (Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego)

Robert Poczobut

(ur. 1968), absolwent Wydziału Filozofii KU L (1993). W latach 1993– 2000 asystent w Zakładzie Logiki i Metodologii Nauk na Wydziale Filozofii i Socjologii UMCS. Od roku 2000 adiunkt w Katedrze Filozofii Uniwersytetu w Białymstoku. Dwukrotny stypendysta Ministra Edukacji Narodowej (1991, 1992), stypendysta Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (2003). Autor trzech książek oraz kilkudziesięciu artykułów z zakresu filozofii logiki, filozofii języka, filozofii nauki, ontologii, filozofii umysłu i filozoficznych podstaw kognitywistyki. Autor przekładu książki J. Kima Umysł w świecie fizycznym (Warszawa 2002), która zainicjowała serię wydawniczą Umysł. Prace z filozofii i kognitywistyki. Współredaktor antologii: Analityczna metafizyka umysłu. Najnowsze kontrowersje (Warszawa 2008) oraz Wyjaśniać i rozumieć (Białystok 2006). Laureat (2001) Nagrody im. Tadeusza Kotarbińskiego za publikację Spór o zasadę niesprzeczności. Studium z zakresu filozoficznych podstaw logiki (Lublin 2000). Obecnie współredaguje (z M. Miłkowskim) Przewodnik po filozofii umysłu (w przygotowaniu). Rozpoczął pracę nad kolejną książką Ontologia umysłu w kontekście nauki.

Czym jest i jak istnieje umysł? W jakich relacjach pozostaje do mózgu, ciała, języka i środowiska (fizycznego, społecznego, kulturowego)? Jakie jest miejsce umysłu w świecie fizycznym? Dlaczego dualizm antropologiczny zakłada błędną konceptualizację relacji psychofizycznych? Czy ludzkie umysły są jedynym, czy jednym z wielu rodzajów umysłów dopuszczonych przez prawa przyrody? Czy umysł jest „tym, co robi mózg”? Czy umysł podlega wielorakiej realizacji? Czy procesy umysłowe można sprowadzić (zredukować) do procesów neurobiologicznych lub informacyjno-obliczeniowych? Na czym polega względna autonomia umysłu? Co to znaczy, że procesy umysłowo-poznawcze mają charakter emergentny? Dlaczego umysł jest przedmiotem badań interdyscyplinarnych? Jakie są ontologiczne założenia kognitywistyki? Czy mają rację zwolennicy fundamentalnych teorii umysłu?
Chociaż w przeszłości umysłem zajmowali się głównie filozofowie, współcześnie powyższe pytania stawiają i udzielają na nie odpowiedzi także inni naukowcy – logicy, matematycy, fizycy, neurobiolodzy, ewolucjoniści, psycholodzy, językoznawcy, socjolodzy, przedstawiciele sztucznej inteligencji i robotyki kognitywnej. Na skutek radykalnego poszerzenia perspektywy badawczej umysł stał się kategorią transdyscyplinarną wykraczającą poza izolowane teorie, dyscypliny i podejścia. Fakt ten z kolei zwrotnie oddziałał na filozofię, skłaniając do poszukiwania nowej, zintegrowanej z nauką ontologii umysłu. Praca Między redukcją a emergencją. Spór o miejsce umysłu w świecie fizycznym stanowi próbę spojrzenia na klasyczne i współczesne pytania o naturę i sposób istnienia umysłu przez pryzmat różnych, nie zawsze wykluczających się, teorii redukcji i emergencji psychofizycznej.